Wat betekent het als er een geelachtige vlek of een klein bultje zichtbaar is op het oogwit? In dit artikel bespreken we wat een pinguecula is, de oorzaken, de symptomen, de behandeling en preventieve maatregelen.
Wat is pinguecula?
Een pinguecula is een kleine geelachtige verandering op het oogwit die ontstaat wanneer het bindvlies (een dun, helder slijmvlies dat de binnenkant van de oogleden en het witte deel van het oog bedekt) verdikt en vetweefsel opslaat. De verandering bevindt zich meestal op het deel van het oog dat het dichtst bij de neus ligt. De aandoening is goedaardig en beïnvloedt over het algemeen het zicht niet, maar kan als cosmetisch storend worden ervaren of op bepaalde momenten geïrriteerd raken.
Oorzaken van pinguecula
Een pinguecula ontstaat wanneer het bindvlies wordt blootgesteld aan langdurige irritatie of invloeden van buitenaf. De meest voorkomende oorzaken zijn gekoppeld aan omgevingsfactoren. Hieronder noemen we de primaire oorzaken voor het ontstaan van een pinguecula:
- Langdurige blootstelling aan UV-licht
- Wind, stof en droge omgevingen
- Veroudering en verdikking van het bindvlies
De verandering wordt vaker gezien bij mensen van middelbare leeftijd of ouder, omdat het bindvlies in de loop van de tijd verandert. Een pinguecula kan bij kinderen voorkomen, maar dit is zeldzaam.
Symptomen van pinguecula
De symptomen variëren afhankelijk van of de plek rustig of geïrriteerd is. Velen merken het in eerste instantie op als een gele vlek of bultje op het oogwit. In sommige periodes kan het oog pijnlijk of droog aanvoelen, of een schurend gevoel geven (alsof er zand in zit) bij het knipperen.
In zeer zeldzame gevallen kan een pinguecula zo sterk groeien dat het zicht beïnvloed wordt. In die gevallen komt dat meestal doordat het over het hoornvlies groeit; dit wordt dan een pterygium genoemd.
Behandeling van een pinguecula
Omdat een pinguecula een onschuldige oogaandoening is, hebben de meeste mensen geen behandeling nodig. Het doel is in de eerste plaats om irritatie te verlichten en te voorkomen dat de aandoening verergert. Slechts in enkele gevallen wordt chirurgie aanbevolen.
Niet-chirurgische behandelingen
Bij milde klachten ligt de focus vooral op het comfortabeler maken van het oog en het verkleinen van de kans dat het gebied opnieuw geïrriteerd raakt. De behandelingen zijn erop gericht het bindvlies vochtig en beschermd te houden, vooral in droge of zonnige omgevingen.
- Bevochtigende oogdruppels (kunsttranen)
- Ontstekingsremmende oogzalf indien nodig
- Een zonnebril die beschermt tegen UV-straling
Chirurgische behandeling
Een operatie van een pinguecula is ongebruikelijk, maar kan worden overwogen wanneer de verandering grote klachten veroorzaakt of tot aanzienlijke cosmetische bezorgdheid leidt. De ingreep is relatief eenvoudig, maar het risico is groot dat de pinguecula daarna terugkeert en dan grotere klachten kan veroorzaken dan voorheen.
Preventieve maatregelen
De beste manier om het risico op een pinguecula te verkleinen, is door de ogen te beschermen tegen zaken die het bindvlies irriteren. Hieronder staan enkele eenvoudige maatregelen:
- Draag een zonnebril met UV-bescherming
- Vermijd langdurige blootstelling aan fel licht of stof
- Gebruik bevochtigende oogdruppels indien nodig
- Neem pauzes van beeldschermen en het dragen van contactlenzen
- Bescherming tegen zon en wind is extra belangrijk voor kinderen, omdat zij vaak veel buiten zijn
Door deze preventieve maatregelen kunnen de symptomen afnemen en kan de ontwikkeling van nieuwe veranderingen worden afgeremd.