Refractieafwijkingen komen zeer vaak voor en kunnen zowel kinderen als volwassenen treffen. Ze ontstaan wanneer het oog het licht niet op de juiste manier breekt, waardoor het beeld op het netvlies wazig wordt. Hieronder leggen we uit wat refractieafwijkingen zijn, welke soorten er bestaan, wat de oorzaken zijn en hoe ze kunnen worden gecorrigeerd met een bril, contactlenzen of een oogcorrectie-operatie.
Wat is een refractieafwijking?
Om uit te leggen wat een refractieafwijking is, is het belangrijk eerst te begrijpen wat er gebeurt in een oog met normaal zicht. Alles wat je ziet is licht in verschillende golflengten. Wanneer deze lichtstralen het oog binnenkomen, worden ze gebroken door de lichtbrekende onderdelen van het oog, voornamelijk het hoornvlies en de lens. De lichtstralen moeten vervolgens samenkomen en scherp worden gefocust op één punt op het netvlies, helemaal achter in het oog. Dit punt heet de gele vlek en daar ontstaat het scherpe zien.
Een refractieafwijking betekent dat het oog het licht niet correct op het netvlies kan focussen. Dit komt door verschillen in de vorm of breking van het oog, wat invloed heeft op hoe scherp je ziet. Bij normaal zicht wordt het licht precies op het netvlies gebroken, maar bij een refractieafwijking ligt het focuspunt vóór het netvlies, achter het netvlies of ongelijkmatig verspreid over het netvlies.
Veelvoorkomende oorzaken van refractieafwijkingen
- Erfelijke factoren
- De lengte van het oog (een te lang of te kort oog)
- De vorm van het hoornvlies (te vlak of te sterk gekromd)
- Veranderingen in de elasticiteit van de ooglens (leidt vaak tot ouderdomsverziendheid)
Verschillende soorten refractieafwijkingen
Er zijn in principe vier hoofdtypen refractieafwijkingen: bijziendheid, verziendheid, astigmatisme en ouderdomsverziendheid. Deze kunnen afzonderlijk of in combinatie voorkomen en beïnvloeden het zicht op verschillende manieren. Al deze refractieafwijkingen kunnen bij Memira worden gecorrigeerd met een van onze behandelmethoden. Tijdens een vooronderzoek krijg je te horen of je geschikt bent voor een oogcorrectie-operatie.
Bijziendheid (myopie)
Bij bijziendheid zie je goed van dichtbij, maar wazig in de verte. Het licht wordt te sterk gebroken en komt vóór het netvlies samen. Veelvoorkomende symptomen zijn moeite met zien op afstand, hoofdpijn en vermoeide ogen.
Verziendheid (hyperopie)
Bij verziendheid wordt het licht te zwak gebroken, waardoor het focuspunt achter het netvlies ligt. Je ziet meestal beter in de verte dan van dichtbij en de ogen moeten extra inspanning leveren om scherp te stellen. Dit kan leiden tot hoofdpijn, vermoeide ogen en wazig zien bij lezen.
Astigmatisme (cilinderafwijking)
Astigmatisme betekent dat het hoornvlies een onregelmatige vorm heeft, waardoor het licht in meerdere richtingen wordt gebroken. Dit zorgt voor vervormd of wazig zicht, zowel van dichtbij als veraf. Veelvoorkomende klachten zijn lichtgevoeligheid, hoofdpijn en moeite met focussen.
Ouderdomsverziendheid (presbyopie)
Ouderdomsverziendheid ontstaat geleidelijk met het ouder worden, meestal na het 40e levensjaar, wanneer de ooglens zijn elasticiteit verliest. Het wordt dan moeilijker om scherp te zien van dichtbij, bijvoorbeeld bij lezen. Een typisch teken is dat je een boek of telefoon verder van je af moet houden om scherp te zien.
Lees meer over ouderdomsverziendheid
Symptomen van refractieafwijkingen
De symptomen verschillen per type refractieafwijking, maar veelvoorkomende klachten zijn:
- Wazig zien van dichtbij of veraf
- Hoofdpijn, vooral na nabijwerk
- Vermoeide of gespannen ogen
- Moeite met focussen
- Dubbelzien
- Lichtgevoeligheid
- Knijpen met de ogen om beter te zien
Hoe worden refractieafwijkingen gemeten?
Refractieafwijkingen worden gemeten in dioptrieën (D), een eenheid die aangeeft hoeveel correctie nodig is:
- Een minwaarde (–) wordt gebruikt bij bijziendheid
- Een pluswaarde (+) bij verziendheid en ouderdomsverziendheid
- Een cilinderwaarde (CYL) bij astigmatisme
De opticien of oogarts bepaalt welke sterkte nodig is om het licht correct op het netvlies te laten focussen.
Behandeling van refractieafwijkingen
Afhankelijk van het type refractieafwijking, leeftijd en persoonlijke behoeften zijn er verschillende manieren om het zicht te corrigeren.
Bril en contactlenzen
Brillen en contactlenzen corrigeren de lichtbreking zodat je scherp ziet op de juiste afstand. Ze kunnen worden aangepast aan één specifieke refractieafwijking of aan meerdere tegelijk, zoals bij multifocale of progressieve glazen voor zowel dichtbij als veraf zien.
Oogcorrectie-operatie
Voor wie geen bril of contactlenzen meer wil dragen, is permanente oogcorrectie mogelijk. De meest gebruikte methoden zijn:
- Ooglaser – het hoornvlies wordt opnieuw gevormd om de refractieafwijking te corrigeren
- Lensvervanging (RLE) – de natuurlijke lens wordt vervangen door een kunstlens
- Voorzetlenzen (ICL) – een dunne lens wordt vóór de eigen ooglens geplaatst
Neem gerust contact met ons op
Wij kunnen de meeste mensen helpen om van hun refractieafwijking af te komen: vier op de vijf mensen die bij ons langskomen zijn geschikt voor een behandeling. Tijdens je onderzoek, of zelfs al tijdens het eerste gesprek met onze klantenservice, bekijken we of er factoren zijn die een goed resultaat kunnen beïnvloeden. Je kunt daarom met een gerust hart een onderzoek bij Memira boeken om te ontdekken welke methode het beste bij jou en jouw refractieafwijking past.