Een pterygium (vleugelvlies) is een goedaardige weefselgroei op het oppervlak van het oog die meestal ontstaat bij mensen die veel in de zon, wind of in stoffige omgevingen verblijven.
Wat is pterygium?
Een pterygium (vleugelvlies) is een goedaardige weefselgroei op het oog die uitgaat van het bindvlies en over het hoornvlies kan groeien. De verandering lijkt op een klein, driehoekig membraan dat vaak aan de nasale kant van het oog (richting de neus) zit. De aandoening beïnvloedt niet altijd het zicht, maar kan irritatie veroorzaken en in sommige gevallen leiden tot astigmatisme (cilindrische afwijking) of wazig zicht als het pterygium het hoornvlies bereikt. Een pterygium verdwijnt zelden vanzelf en ontstaat meestal bij mensen die veel buiten zijn.
Oorzaak van pterygium
Waarom een pterygium (vleugelvlies) precies ontstaat, is niet helemaal duidelijk, maar bepaalde factoren vergroten het risico aanzienlijk. De aandoening komt vaker voor in omgevingen met veel zon en sterke wind.
Veelvoorkomende oorzaken en risicofactoren:
- Langdurige blootstelling aan UV-straling
- Stoffige, droge of winderige omgevingen
- Terugkerende irritatie van het bindvlies
- Genetische aanleg
- Gebruik van contactlenzen in droge omgevingen
Een pterygium bij kinderen is zeldzaam, maar kan voorkomen in zonrijke omgevingen waar de ogen veel worden blootgesteld aan UV-licht zonder bescherming.
Pterygium (vleugelvlies) symptomen
De symptomen hangen af van hoe groot het pterygium (vleugelvlies) is en of het oogoppervlak of het hoornvlies wordt beïnvloed. Velen merken eerst een milde irritatie op, maar naarmate het weefsel groeit, kunnen de klachten duidelijker worden.
- Zichtbaar witgeel of rood weefsel op het oogwit en het hoornvlies
- Irritatie, een schurend gevoel of een gevoel van droogte
- Rode of tranende ogen
- Wazig zicht als het hoornvlies wordt aangetast
- Verhoogde lichtgevoeligheid
- Astigmatisme bij een groter pterygium
Een groter pterygium kan de gezichtsscherpte beïnvloeden, terwijl kleinere veranderingen vooral irritatie geven.
Diagnose
De diagnose wordt gesteld tijdens een regulier oogonderzoek waarbij de oogarts het bindvlies, het hoornvlies en de eventuele invloed op het zicht beoordeelt. Indien nodig worden ook astigmatisme (cilinderafwijking) en de traanfilm gemeten om te zien of het oogoppervlak geïrriteerd is.
Pterygium behandeling
De behandeling hangt af van de ernst van de klachten, hoe snel het pterygium (vleugelvlies) groeit en of het zicht wordt beïnvloed doordat het weefsel het hoornvlies nadert of bedekt. Omdat het bindvlies, het hoornvlies en de traanfilm samenwerken om het oog helder en beschermd te houden, kan een pterygium irritatie veroorzaken nog voordat het zicht wordt beïnvloed.
Niet-chirurgische behandeling
Bij vroege of milde klachten ligt de focus op het verminderen van irritatie en het voorkomen dat het weefsel verder groeit. Deze maatregelen kunnen vaak alledaagse symptomen verlichten, vooral als je ook droge ogen hebt of andere oppervlakkige oogaandoeningen zoals een pinguecula.
Om symptomen te verzachten en het oogoppervlak te beschermen, kan men gebruikmaken van:
- Smerende oogdruppels (kunsttranen)
- Ontstekingsremmende druppels bij irritatie
- Een zonnebril met UV-bescherming
- Het vermijden van winderige en stoffige omgevingen
Deze maatregelen kunnen de ontwikkeling afremmen, maar verwijderen het pterygium niet, omdat het weefsel vastzit aan het bindvlies.
Pterygium operatie
Een pterygiumoperatie is aan de orde wanneer het weefsel naar of over het hoornvlies groeit, het zicht beïnvloedt wordt of ernstige irritatie veroorzaakt. De operatie houdt in dat het pterygium (vleugelvlies) wordt verwijderd en dat het gebied wordt bedekt met een dun stukje transplantaat van het eigen bindvlies. Dit vermindert het risico dat de aandoening terugkeert.