Nastaar is een veelvoorkomende verandering die maanden of jaren na een staaroperatie kan optreden. Het is onschadelijk, maar kan de gezichtsscherpte beïnvloeden en het zicht wazig of mistig maken. In dit artikel leggen we uit wat nastaar is, welke symptomen erbij horen, hoe de behandeling werkt en wat je kunt verwachten.
Wat is nastaar?
Nastaar is een verandering die kan optreden na een lensvervanging (RLE) of na een operatie vanwege staar (cataract). Hierbij wordt het achterste deel van het lenskapsel, het vlies dat de nieuwe kunstlens na een staaroperatie op zijn plaats houdt, geleidelijk troebel. Wanneer dit kapsel dikker wordt of een melkachtig oppervlak krijgt, passeert het licht niet meer ongehinderd door het hoornvlies en de lens naar het netvlies. Het resultaat is dat de gezichtsscherpte langzaam weer verslechtert, ondanks dat de operatie zelf succesvol was. Nastaar wordt niet beschouwd als een complicatie, maar als een natuurlijk proces dat bij sommige patiënten na de ingreep kan ontstaan
Waarom krijgt men nastaar?
Nastaar wordt veroorzaakt doordat cellen in het lenskapsel na de operatie gaan groeien. Deze groei kan sneller of langzamer verlopen, afhankelijk van hoe het lichaam geneest. Nastaar komt vaker voor bij jongere patiënten omdat hun weefsel actiever is.
Veelvoorkomende factoren die het risico op nastaar vergroten:
- Oogontsteking tijdens de herstelperiode
- Jongere leeftijd bij de staaroperatie
- Lensvervanging bij ouderdomsverziendheid, bijziendheid, verziendheid en astigmatisme
- Bepaalde soorten kunstlenzen
- Genetische factoren of een overactieve wondgenezing
- Oogontsteking tijdens de herstelperiode
Symptomen van nastaar
De symptomen van nastaar beginnen meestal langzaam en kunnen geleidelijk invloed hebben op hoe duidelijk je in het dagelijks leven ziet. Velen beschrijven dat het zicht weer voelt zoals vóór de staaroperatie, hoewel de veranderingen van persoon tot persoon kunnen verschillen.
Typische symptomen
De meest voorkomende symptomen zijn dat je minder scherp ziet en gevoeliger wordt voor licht, waardoor het zicht als minder helder wordt ervaren dan voorheen:
- Mistig of wazig zicht
- Moeite met zien in fel licht of tegenlicht
- Gevoeligheid voor verblinding of halo-effecten (kringen) rond lichtbronnen
- Verminderd contrast en scherpte
Minder vaak voorkomende symptomen
In sommige gevallen kunnen de symptomen vager zijn of optreden bij inspanning. Deze zijn minder typisch voor nastaar, maar kan in bijzondere gevallen wel voorkomen:
- Pijn in het oog bij inspanning
- Vermoeide ogen
Hoe wordt nastaar ontdekt?
Nastaar is vaak eenvoudig te zien tijdens een onderzoek. Een opticien of optometrist kan in veel gevallen beoordelen of er sprake is van nastaar, maar de definitieve diagnose en behandeling worden uitgevoerd door een oogarts. Het is gebruikelijk dat mensen hulp zoeken omdat hun zicht is verslechterd, ondanks dat een (nieuwe) bril niet helpt.
Behandeling van nastaar
De behandeling is snel en effectief. De meest voorkomende methode is een Nd:YAG-laserbehandeling waarbij de oogarts een klein gaatje in het vertroebelde kapsel maakt, zodat het licht weer ongehinderd kan passeren.
Over de Nd:YAG-laserbehandeling:
- De ingreep zelf duurt slechts enkele minuten.
- Het doet geen pijn en vereist geen andere verdoving dan verdovende oogdruppels.
- Het zicht verbetert vaak al dezelfde dag of de dag erna.
- Er is geen ziekteverlof of speciale hersteltijd nodig.
Zijn er risico’s of complicaties?
Een laserbehandeling voor nastaar is zeer veilig, maar zoals bij elke medische ingreep zijn er kleine risico’s. Na de behandeling kan men gedurende een korte periode een tijdelijke verslechtering van het zicht en een verhoogde oogdruk ervaren. Er kan ook een lichte ontsteking optreden, die indien nodig wordt behandeld met ontstekingsremmende oogdruppels.
Hoe vaak kan men nastaar krijgen?
Nastaar wordt slechts één keer per oog behandeld. Omdat de behandeling een permanente opening in het kapsel maakt, kan nastaar niet op exact dezelfde plek terugkeren. Wel kunnen sommige mensen ervaren dat hun zicht na verloop van tijd om andere redenen verandert, wat dus niet hetzelfde is als terugkerende nastaar.
Wanneer moet je contact opnemen met een oogarts?
Je moet medische hulp (of een specialist zoals Bergman Clinics) zoeken als:
- je zicht geleidelijk slechter wordt na een eerdere staaroperatie.
- je moeite krijgt met autorijden of lezen door mistig zicht.
- je nastaar vermoedt en een bril niet helpt.
- je nieuwe symptomen ervaart zoals pijn of schaduwbeelden.
Door alert te zijn op veranderingen in je zicht en indien nodig tijdig zorg te zoeken, kan nastaar snel en effectief worden behandeld, waardoor je weer een helder en scherp zicht terugkrijgt.